ALKOL VE ALKOLLÜ İÇKİLERLE İLGİLİ İLAN VE REKLAM GİDERLERİNİN GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Yayın Tarihi: 01/04/2013

Yayınlanan Yer: Legal Mali Hukuk Dergisi, Nisan 2013, Sayı: 100

ÖZET

Gelir Vergisi Kanunu’nun 41/7’nci maddesi ile Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 11/1-(ı) maddesinde, her türlü alkol ve alkollü içkiler ile tütün ve tütün mamullerine ait ilan ve reklam giderlerine ilişkin düzenlemeler mevcuttur. Bunun yanı sıra 5727 sayılı Tütün Mamullerinin Zararlarının Önlenmesine Dair Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile, yukarıdaki madde hükümleri değiştirilmiş, bunun üzerine konu, ilgili yargı mercilerine taşınmıştır.

Çalışmada, her türlü alkol ve alkollü içkilere ait ilan ve reklam giderlerine ilişkin son durum, yasal mevzuat ve yargı kararları çerçevesinde ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler: Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi, alkol ve alkollü içkiler, tütün ve tütün mamulleri, ilan ve reklam giderleri.

EVALUATION OF ADVERTISING EXPENSES OF ALCOHOL AND ALCOHOLIC BEVERAGES FROM THE POINT OF INCOME AND CORPORATE TAX

ABSTRACT

In Article 41/7 of Income Tax Law and the Article 11/1-(i) of Corporate Tax Law, there are regulations about advertising expenses of all alcohol and alcoholic beverages as well as tobacco and tobacco products. Moreover, with the Law on Amendment of the Law on Prevention and Control of Hazards of Tobacco Products, Law no. 5727, provisions on the articles above have been amended, thus the issue was submitted to the jurisdiction.

In this study, the latest and updated situation related to advertising expenses for alcohol and alcoholic beverages have been discussed within the frame of legal regulations and dijudications.

Keywords: Income Tax, Corporate Tax, alcohol and alcoholic beverages, tobacco and tobacco products, advertising expenses.

1.GİRİŞ

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu[1]’nun “Gider Kabul Edilmeyen Ödemeler” başlıklı 41’inci maddesinde, ticari kazançlar bakımından bazı ödemelerin gider olarak kabul edilemeyeceğine ilişkin birtakım hükümler yer almaktadır. Kurumlar vergisine tabi mükellefler açısından bu konuya ilişkin paralel düzenlemeler ise, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu[2]’nun 11’inci maddesinde bulunmaktadır.

Gelir Vergisi Kanunu’nun 41/7’nci maddesi ile Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 11/1-(ı) maddesinde,  her türlü alkol ve alkollü içkiler ile tütün ve tütün mamullerine ait ilan ve reklam giderlerine ilişkin düzenlemeler mevcuttur. Bunun yanı sıra 5727 sayılı Tütün Mamullerinin Zararlarının Önlenmesine Dair Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun[3] ile, yukarıdaki madde hükümleri değiştirilmiş, bunun üzerine konu, ilgili yargı mercilerine taşınmıştır.

Çalışmada, her türlü alkol ve alkollü içkilere ait ilan ve reklam giderlerine ilişkin son durum, yasal mevzuat ve yargı kararları çerçevesinde ele alınmıştır.

2.YASAL DÜZENLEMELER

Gelir Vergisi Kanunu’nun 41/7’nci maddesi ile Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 11/1-(ı) maddesinde, her türlü alkol ve alkollü içkiler ile tütün ve tütün mamullerine ait ilan ve reklam giderlerinin % 50’sinin, vergiye tabi gelirin veya kurum kazancının tespitinde dikkate alınmayacağı hükmü yer almaktadır. Maddeyle ayrıca, Bakanlar Kuruluna bu oranı % 100’e kadar artırma veya sıfıra kadar indirme yetkisi verilmiştir. Bakanlar Kurulu verilen bu yetkiyi 1990 yılında kullanmış ve oranı sıfır olarak belirlemiştir. Dolayısıyla uzun bir süre, her türlü alkol ve alkollü içkiler ile tütün ve tütün mamullerine ait ilan ve reklam giderlerinin tamamı, beyan edilen gelirin ve kurum kazancının hesaplanmasında dikkate alınmıştır.

Fakat, 5727 sayılı Kanunla, 4207 Sayılı Kanun[4]’un 4’üncü madde hükmü değiştirilmiş ve bu maddenin 11’inci fıkrasıyla, “31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 41’inci maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı bendinde belirtilen ilan ve reklam giderleri, gelir ve kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak gösterilemez.” hükmü getirilmiştir.

5727 sayılı Kanunla yapılan yukarıdaki düzenlemeye ilişkin açıklamalara 2 seri no’lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği[5]’nde yer verilmiştir. Tebliğde, 19/05/2008 tarihinden itibaren, her türlü alkol ve alkollü içkiler ile tütün ve tütün mamullerine ait ilan ve reklam giderlerinin tamamının, ticari kazancın ve kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınmasının mümkün olmadığı açıklanmıştır.

Bunun üzerine, söz konusu kısıtlamanın sadece tütün ve tütün mamulleri için getirildiği, alkol ve alkollü içkilere ilişkin ilan ve reklam giderlerini kapsamadığı hususu ileri sürülerek, Genel Tebliğde yer alan yukarıdaki açıklamanın, her türlü alkol ve alkollü içkilere ait ilan ve reklam giderleri açısından iptali istemiyle dava açılmıştır.

3. YARGI KARARLARI

3.1.Danıştay 4. Dairesi’nin Kararı:

Konuyu esastan görüşen Danıştay 4. Dairesi, 25/10/2010 tarihli ve E:2008/3758, K:2010/5217 sayılı kararında, tamamen tütün ve tütün mamulleriyle ilgili düzenlemeler içeren bir Kanunda yer alan kısıtlamaların alkol ve alkollü içkilere ait reklam giderlerini kapsamayacağını, bu nedenle düzenlemenin Kanuna aykırı olduğunu belirtmiştir. Dolayısıyla, 2 seri no’lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin yukarıda özetlenen, “her türlü alkol ve alkollü içkilere ait ilan ve reklam giderlerinin” matrahtan indirilemeyeceği yönündeki düzenlemesi iptal edilmiştir. Bir diğer deyişle, bu karara istinaden; her türlü alkol ve alkollü içkilere ait ilan ve reklam giderlerinin tamamının ticari kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün hale gelmiştir[6].

3.2.Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu’nun Kararı:

Yukarıdaki bölümde açıklanan Danıştay’ın esasa ilişkin kararı, Maliye Bakanlığınca temyiz edilmiş, temyiz istemini görüşen Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, 28/09/2011 tarihli ve E:2011/296 K:2011/549 sayılı kararıyla istemi kabul etmiş ve 4207 sayılı Kanunla yapılan düzenlemenin özel hüküm niteliğinde olduğu gerekçesiyle Danıştay 4. Dairesi’nin kararının iptale ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasına karar vermiştir.

Dolayısıyla her türlü alkol ve alkollü içkiler ile tütün ve tütün mamullerine ait ilan ve reklam giderlerinin tamamının, ticari kazancın ve kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınmasının mümkün olmadığına ilişkin hüküm, yeniden uygulamaya geçmiştir.

Bu karar üzerine, davacı tarafından karar düzeltme başvurusu yapılmış olup, söz konusu karar Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu tarafından bir kez daha görüşülecektir.

4.DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

Yukarıdaki bölümlerde ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu’nun vermiş olduğu kararla birlikte her türlü alkol ve alkollü içkiler ile tütün ve tütün mamullerine ait ilan ve reklam giderlerinin tamamının, ticari kazancın ve kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmamaktadır.

Oysa ki Danıştay 4. Dairesi’nin kararına göre, tamamen tütün ve tütün mamulleriyle ilgili düzenlemeler içeren bir Kanunda yer alan kısıtlamaların, alkol ve alkollü içkilere ait reklam giderlerini kapsamayacağı, bu nedenle düzenlemenin Kanuna aykırı olduğu hususu açık olup kanımızca da doğrudur.

Buna karşın, Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu’nun vermiş olduğu kararın gerekçesine bakıldığında, yapılan düzenlemenin özel hüküm niteliğinde olduğu gerekçesi, amacının tütün ve tütün mamullerinin zararlarını önlemek olan bir kanunun, alkol ve alkollü içkilere ilişkin ilan ve reklam giderlerinin kapsamını belirleyip belirleyemeyeceği ile ilgili bir gerekçe değildir. Bundan dolayı, Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu’nun kararının vermiş olduğu kararın yanlış olduğu düşünülmektedir.

Sonuç olarak, davacı tarafından yapılan düzeltme başvurusu dolayısıyla davanın Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca tekrar görüşüleceği hususu göz önüne alındığında, Kurulun, vermiş olduğu kararı tekrar gözden geçirerek, karar düzeltmesinde bulunmasının yerinde olacağı düşünülmektedir.


[1] 06/01/1961 tarihli ve 10700 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[2] 21/06/2006 tarihli ve 26205 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[3] 19/01/2008 tarihli ve 26761 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[4] Tütün Mamullerinin Zararlarının Önlenmesine Dair Kanun, 26/11/1996 tarihli ve 22829 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[5] 22/04/2008 tarihli ve 26855 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[6] Beyanname Düzenleme Kılavuzu 2012, Maliye Hesap Uzmanları Derneği, İstanbul, s. 45.

Bu yazı 04-Nisan içinde yayınlandı ve , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s