ÜNİVERSİTE HARÇLARI KALDIRILIYOR MU? EĞİTİM GÖREVLİLERİNİN ÜCRETLERİ ARTIRILIYOR MU?

Yayın Tarihi: 16/08/2012

Yayınlanan Yer: http://www.muhasebenet.net

Yazının Linki: http://muhasebenet.net/haber.php?haber_id=2972

1.GİRİŞ

07/08/2003 tarih ve 25192 sayılı T.C. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4962 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Vakıflara Vergi Muafiyeti Tanınması Hakkında Kanunun 20’nci maddesinde, “Gelirlerinin en az üçte ikisini nevi itibariyle genel, katma ve özel bütçeli idarelerin bütçeleri içinde yer alan bir hizmetin veya hizmetlerin yerine getirilmesini amaç edinmek üzere kurulan vakıflara, Maliye Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınabilir.

Bunların vergi muafiyetinden yararlanması ve muafiyetlerinin kaybedilmesine ilişkin şartlar, usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir.” hükmü mevcuttur.

Yukarıda yer alan hüküm dolayısıyla vakıfların, vergiden muaf tutulabilmesinin önü açılmıştır. Vergi muafiyetinden yararlanılması ve muafiyetlerin kaybedilmesine ilişkin açıklamalara ise, “1 Seri No’lu Vakıflara Vergi Muafiyeti Tanınması Hakkında Genel Tebliğ”[1]de yer verilmiştir.

Yine, 30/03/2012 tarih ve 6287 sayılı Kanunun[2] 15’inci maddesiyle, 04/11/1981 tarih ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun[3] 56’ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin ikinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından üniversitelere, yüksek teknoloji enstitüleri ile gelirlerinin en az dörtte üçünü münhasıran devlet üniversitelerinin faaliyetlerinin devam ettirilmesi ve desteklenmesini amaç edinmek üzere kurulan ve fiilen bu çerçevede faaliyette bulunan vakıflardan Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınanlara makbuz karşılığında yapılan bağışlar, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunları hükümlerine göre yıllık beyanname ile bildirilecek gelirden ve kurum kazancından indirilebilir. Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.”

Yukarıdaki hükümler neticesinde, Maliye Bakanlığınca usul ve esaslara ilişkin birtakım düzenlemelerde bulunulmuş olup içerisinde bu düzenlemelere yer veren “Vakıflara Vergi Muafiyeti Tanınması Hakkında Genel Tebliğ (Seri No:1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No:2)”[4], 15/08/2012 tarihi itibariyle T.C. Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Adı geçen Tebliğ hükümleri, özellikle devlet üniversitelerinin faaliyetlerinin devam ettirilmesi ve desteklenmesini amaç edinmek üzere kurulan ve fiilen bu çerçevede faaliyetlerde bulunan vakıflara yapılan bağışlara yönelik olup, çalışmada bu konu ele alınacaktır.

2.YASAL DÜZENLEMELER

2.1.Genel Açıklama

Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Diğer İndirimler” kenar başlıklı 89’uncu maddesinin birinci fıkrasının dördüncü bendinde, Genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere, köylere ve kamu yararına çalışan dernekler ile Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara, yıllık toplamı beyan edilecek gelirin %5’ini (Kalkınmada öncelikli yöreler için %10’unu) aşmamak üzere makbuz karşılığında yapılan bağış ve yardımların Gelir Vergisi Beyannamesi’nde indirim konusu yapılabileceği hususu hüküm altına alınmıştır. Paralel bir düzenleme de 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10’uncu maddesinin 1-(c) bendinde yer almaktadır.

Yürürlüğe giren ilgili kanun ve tebliğlerden sonra, belirli şartları taşımaları koşuluyla, devlet üniversitelerinin faaliyetlerinin devam ettirilmesi ve desteklenmesini amaç edinmek üzere kurulan ve fiilen bu çerçevede faaliyetlerde bulunan vakıflardan, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınanlara makbuz karşılığında yapılan bağışların, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunları hükümlerine göre yıllık beyanname ile bildirilecek gelirden ve kurum kazancından tamamının indirilebilmesinin yolu açılmış olup ilerleyen bölümlerde bu hususla ilgili düzenlemelere yer verilecektir.

 2.2.2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu ile İlgili Düzenlemeler

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Mali Kolaylıklar” kenar başlıklı 56’ncı maddesinde yükseköğretim üst kuruluşları, yükseköğretim kurumları ve buna bağlı kuruluşlara yapılacak bağışların vergi ve benzeri birtakım yükümlülüklerden muaf tutulacağı hususu hüküm altına alınmıştır. Aynı maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin birinci paragrafında; üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitülerinin, genel bütçeye dahil kamu kurum ve kuruluşlarına tanınan mali muafiyetler, istisnalar ve diğer mali kolaylıklardan aynen yararlanacağı belirtilmiştir. İkinci paragrafında ise, gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri tarafından üniversitelere ve ileri teknoloji enstitülerine makbuz karşılığında yapılacak bağışların, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunları hükümlerine göre yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlerden ve kurum kazancından indirileceği hususu ifade edilmiştir.

30/03/2012 tarih ve 6287 sayılı Kanunun 15’inci maddesiyle yukarıda belirttiğimiz 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 56/1-(b) maddesinin ikinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından üniversitelere, yüksek teknoloji enstitüleri ile gelirlerinin en az dörtte üçünü münhasıran devlet üniversitelerinin faaliyetlerinin devam ettirilmesi ve desteklenmesini amaç edinmek üzere kurulan ve fiilen bu çerçevede faaliyette bulunan vakıflardan Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınanlara makbuz karşılığında yapılan bağışlar, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunları hükümlerine göre yıllık beyanname ile bildirilecek gelirden ve kurum kazancından indirilebilir. Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.”

Dikkat edileceği üzere, yeni düzenleme ile birlikte üniversite ve ileri teknoloji enstitülerinin yanı sıra amaçlarına uygun olarak faaliyette bulunan ve birtakım şartları taşıyan vakıflara yapılan bağışların da muafiyet kapsamına girip, bağış tutarının tamamının yıllık beyanname ile bildirilecek gelir ve kurum kazancından indirilebileceği hususu ortaya çıkmaktadır.

Yapılan bu yeni düzenleme sonrası Maliye Bakanlığı yetkisini kullanmış olup, vakıflara vergi muafiyeti tanınmasının şartları, vergi muafiyeti tanınan vakıfların yerine getireceği yükümlülükler ve vergi muafiyetinin kaldırılmasına ilişkin usul ve esasları düzenleyen “Vakıflara Vergi Muafiyeti Tanınması Hakkında Genel Tebliğ (Seri No:1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No:2)”, T.C. Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

2.3.Vakıflara Vergi Muafiyeti Tanınması Hakkında Genel Tebliğ (Seri No:1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No:2)’de Yer Alan Düzenlemelerin; Münhasıran Devlet Üniversitelerinin Faaliyetlerinin Devam Ettirilmesi ve Desteklenmesi Amacıyla Kurulan Vakıflar Hakkındaki Hükümleri

“Vergi Muafiyeti Tanınması Hakkında Genel Tebliğ (Seri No:1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No:2)”de, vakıflara vergi muafiyeti tanınmasının genel şartları maddeler halinde sayılmış olup, bu şartları taşıyan vakıflara yapılan bağışların yukarıdaki bölümlerde değinilen kısmının indirim konusu yapılabileceğinden bahsedilmişti. Bununla birlikte, 2547 sayılı Kanunun 56’ncı maddesi kapsamında kurulan vakıflar hakkındaki düzenlemeler sonrası, birtakım şartların yerine getirilmesi halinde, yapılan bağışların tamamının indirilebilmesinin önü açılmıştır. Konuyla ilgili şartların neler olduğu, aşağıdaki bölümlerde açıklanmıştır.

Vakıflara Vergi Muafiyeti Tanınması Hakkında Genel Tebliğ (Seri No:1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No:2)’in “1.5.Gelirin Harcanma Şekli” başlıklı bölümünde, 2547 sayılı Kanunun 56’ncı maddesi kapsamında kurulan vakıfların yıllık brüt gelirlerinin en az dörtte üçünün, üniversitede sunulan eğitim kalitesinin yükseltilmesine matuf yapılacak fiziki ve teknik yatırımlar ile üniversitede görevli eğitim görevlilerine harcanması gerektiği hususu hüküm altına alınmıştır. Bu düzenleme, önümüzdeki dönemlerde eğitim görevlilerinin kazançlarının artabileceği yönünde bir izlenim oluşturmaktadır.

Bunun yanı sıra adı geçen Tebliğin “1.8.Münhasıran Devlet Üniversitelerinin Faaliyetlerinin Devam Ettirilmesi ve Desteklenmesi Amacıyla Kurulan Vakıfların Durumları” başlıklı bölümü aşağıya aynen alınmıştır.

“1.8. Münhasıran devlet üniversitelerinin faaliyetlerinin devam ettirilmesi ve desteklenmesi amacıyla kurulan vakıfların durumları

Münhasıran devlet üniversitelerinin faaliyetlerinin devam ettirilmesi ve desteklenmesi amacıyla kurulan ve fiilen bu çerçevede faaliyette bulunan vakıfların yukarıda sayılan şartlara ilave olarak aşağıdaki şartları da taşımaları halinde bu vakıflara makbuz karşılığında yapılan bağışlar, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunları hükümlerine göre yıllık beyanname ile bildirilecek gelirden ve kurum kazancından indirilebilecektir.

– Resmi senetlerinde, amaçlarının münhasıran devlet üniversitelerinin faaliyetlerinin devam ettirilmesi ve desteklenmesi olduğunun açık bir şekilde yazılı olması ve başka amaca yer verilmemiş olması,

–  Resmi senetlerinde, yıllık brüt gelirlerinin en az dörtte üçünün amacına yönelik olarak harcanacağının yazılı olması ve son bir yılda veya son iki yılın ortalaması bazında bu koşulun fiilen yerine getirilmiş olması

– Maliye Bakanlığınca yaptırılan denetimde bu şartların sağlandığının tespit edilmiş olması

gerekmektedir.”

Dikkat edilirse, yukarıda yer alan düzenlemeler, Maliye Bakanlığı’nın yetkisini kullandığı ve ek birtakım şartlar getirdiği düzenlemelerdir. Yani Maliye Bakanlığı, 2547 sayılı Kanunun 56’ncı maddesi kapsamında kurulan vakıfların yıllık brüt gelirlerinin en az dörtte üçünün, üniversitede sunulan eğitim kalitesinin yükseltilmesine matuf yapılacak fiziki ve teknik yatırımlar ile üniversitede görevli eğitim görevlilerine harcanması gerektiği hususunu, muafiyetten yararlanmak için tek başına yeterli görmemiştir. Bunun yanında yukarıdaki ek şartları da getirmiştir.

Yukarıda sayılan şartları taşıyan vakıflara yapılan bağışların tamamının indirim konusu yapılabileceği hususu değerlendirildiğinde, düzenlemenin teşvik amacıyla yapıldığı sonucu ortaya çıkmaktadır. Son dönemlerde sıkça gündeme gelen üniversite harçlarının kaldırılıp kaldırılmayacağı hususu göz önüne alındığında, düzenlemelerle, devlet üniversitelerine ödenen harçların kaldırılıp, öğrencilerin bu yükten kurtarılmasının amaçlanmış olabileceği de düşünülmektedir. Devlet üniversitelerinin finansmanının önemli bir kısmının ise, bu üniversitelerin faaliyetlerinin devam ettirilmesi ve desteklenmesini amaçlayan vakıflara yapılan bağışlar ile giderilmesi mümkün olacaktır.

3.DEĞERLENDİRME ve SONUÇ

Yukarıda ele aldığımız hususlar birlikte değerlendirildiğinde, yapılan düzenlemeler, devlet üniversitelerinin mali kaynaklarının artırılması yönünde atılan adımlar olarak ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte, son dönemde üniversite harçlarının kaldırılması için bir takım düzenlemelerin yapılacağı yönünde çıkan haberlerden dolayı, “Acaba, üniversite harçları kaldırılıp, bunun yerine finansman ihtiyacını karşılamak için üniversiteleri destekleyici vakıflar mı ön plana çıkacak?” sorusu akıllara gelmektedir.

Bunun yanı sıra, düzenlemelerde yer alan; 2547 sayılı Kanunun 56’ncı maddesi kapsamında kurulan vakıfların yıllık brüt gelirlerinin en az dörtte üçünün, üniversitede sunulan eğitim kalitesinin yükseltilmesine matuf yapılacak fiziki ve teknik yatırımlar ile üniversitede görevli eğitim görevlilerine harcanması gerektiği hükmü, önümüzdeki dönemlerde eğitim görevlilerinin kazançlarının artabileceği yönünde bir izlenim oluşturmaktadır.

KAYNAKÇA

–          193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu

–          5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu

–          2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu

–          4962 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Vakıflara Vergi Muafiyeti Tanınması Hakkında Kanun

–          6287 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

–          1 seri no’lu Vakıflara Vergi Muafiyeti Tanınması Hakkında Genel Tebliğ

–          2 seri no’lu “Vakıflara Vergi Muafiyeti Tanınması Hakkında Genel Tebliğ (Seri No:1)”de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ


[1] 03/04/2007 tarih ve 28482 sayılı T.C. Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[2] 11/04/2012 tarih ve 28261 sayılı T.C. Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[3] 06/11/1981 tarih ve 17506 sayılı T.C. Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

[4] 15/08/2012 tarih ve 28385 sayılı T.C. Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Bu yazı 08-Ağustos içinde yayınlandı ve , , , , , , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s